Cyngor Caerffili

Last updated:
15 March 2017
18-22 Ionawr 2016

Crynodeb Gweithredol

Archwiliwyd trefniadau Cyngor Bwrdeistref Sirol Caerffili ar gyfer cyflenwi rheolaethau bwyd swyddogol.  Roedd hyn yn cynnwys gwiriadau go iawn mewn sefydliadau er mwyn asesu effeithiolrwydd y rheolaethau swyddogol, ac yn fwy penodol, y mesurau a gynhaliwyd gan swyddogion yr awdurdod, er mwyn gwirio cydymffurfiaeth gweithredwyr busnesau bwyd â gofynion deddfwriaethol.  Roedd cwmpas yr archwiliad hefyd yn cynnwys asesiad o drefniadaeth a rheolaeth gyffredinol yr awdurdod, a gwaith monitro gweithgarwch gorfodi cyfraith bwyd yn fewnol. 

Pennaeth Diogelu'r Cyhoedd oedd â'r cyfrifoldeb cyffredinol ar gyfer cyflawni gwasanaethau gorfodi cyfraith bwyd.  Roedd y gwasanaeth hylendid bwyd yn cael ei gyflawni gan y tîm Diogelwch Bwyd, Iechyd a Diogelwch a Chlefydau Trosglwyddadwy o fewn Adran Iechyd yr Amgylchedd, ac roedd y gwasanaeth safonau bwyd yn cael ei gyflawni o fewn yr adran Safonau Masnach a Thrwyddedu.  

Roedd y Cynllun Gwasanaeth ar gyfer gorfodi cyfraith bwyd a ddatblygwyd gan yr awdurdod yn bennaf yn unol â chanllawiau'r ASB. Roedd yr awdurdod wedi darparu ei raglenni gwaith am y flwyddyn, wedi nodi'r adnoddau gofynnol ar gyfer eu cyflawni ac wedi adolygu ei berfformiad yn erbyn perfformiad y flwyddyn flaenorol. Nodwyd ac esboniwyd nifer o amrywiadau o ran cyflawni'r targedau, ond ni aethpwyd i'r afael ag amrywiadau mewn perthynas â sefydliadau bwyd risg isel mewn modd clir.

Roedd gan yr awdurdod drefniadau ar waith er mwyn sicrhau bod  swyddogion wedi'u hawdurdodi'n briodol yn cyflawni gwasanaeth effeithiol, ac roedd angen diwygio'r trefniadau er mwyn sicrhau y caiff swyddogion safonau bwyd eu hawdurdodi dan yr holl ddeddfwriaeth ofynnol. Roedd y swyddogion wedi'u hawdurdodi yn unol â’u cymwysterau, eu hyfforddiant a’u profiad. Nodwyd 'rhoi mynediad i swyddogion safonau bwyd at nifer o byrth gwybodaeth' fel maes o arfer da.

Roedd gweithdrefn waith gofnodedig wedi'i datblygu er mwyn sicrhau cywirdeb cronfa ddata sefydliadau bwyd yr awdurdod. Cadarnhaodd gwiriadau archwilio fod y gronfa ddata hylendid bwyd a safonau bwyd yn gywir ar y cyfan a bod yr awdurdod wedi llwyddo i ddarparu ffurflen electronig ar gyfer y System Monitro Trefniadau Gorfodi Awdurdodau Lleol (LAEMS). Roedd yr awdurdod wedi bod yn rhan o brosiect ar y cyd er mwyn cael meddalwedd Diogelu'r Cyhoedd newydd i'w ddefnyddio gan awdurdodau lleol ar draws Cymru, er mwyn gwella cysondeb a gwerth am arian.

Cadarnhaodd gwiriadau o'r cofnodion a'r gronfa ddata bod y gwasanaeth hylendid bwyd wedi cyflawni'r amlderau arolygu gofynnol mewn sefydliadau cymeradwy a risg uwch. Nid oedd rhai sefydliadau risg is yn cael eu harolygu yn ôl yr amlderau gofynnol yn ôl y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd a chanllawiau a gyhoeddir yn ganolog. Roedd gan y gwasanaeth safonau bwyd ddull tebyg a oedd yn seiliedig ar risg, lle cawsai sefydliadau risg uwch eu blaenoriaethu i'w harolygu. Roedd nifer sylweddol o sefydliadau risg is a chanolig yn hwyr yn cael ymyriad safonau bwyd.  

Nid oedd cofnodion arolygu yn dangos y cynhaliwyd asesiadau trylwyr o gydymffurfiaeth y busnes bob tro yn ystod arolygiadau safonau bwyd nac ar gyfer pob agwedd ar hylendid bwyd.  Nid oedd ymyriadau mewn sefydliadau risg is wedi'u cyflawni'n unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd yn gyffredinol. Ar y cyfan, roedd sgorio risg, ailymweliadau a chamau dilynol yn cael eu cyflawni fel sy'n ofynnol ar gyfer gwasanaethau hylendid bwyd a safonau bwyd.  

Roedd cofnodion ac adroddiadau arolygiadau hylendid bwyd yn cael eu cynnal yn briodol gan yr awdurdod. Roedd adroddiadau safonau bwyd yn cynnwys rhywfaint, ond nid yr holl wybodaeth, sy'n ofynnol yn ôl y Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd. Byddant yn elwa ar eu gwella i gynnwys y camau sydd angen i'r awdurdod eu cymryd, a nodi amserlenni ar gyfer cydymffurfio.  

Yn gyffredinol, roedd cwynion am fwyd a sefydliadau bwyd, ymyriadau samplu bwyd, hysbysiadau o glefydau heintus sy'n gysylltiedig â bwyd ac ymyriadau digwyddiadau bwyd wedi'u cyflawni yn unol â'r Cod Ymarfer Cyfraith Bwyd. Serch hynny, nid oedd hysbysiadau am campylobacter wedi'u harchwilio'n briodol bob tro.

Roedd yr awdurdod wedi bod yn rhagweithiol wrth ddarparu cyngor a chanllawiau i fusnesau bwyd yn ei ardal, ac wrth gyflawni gweithgarwch hyrwyddo.  Roedd y cydweithio rhwng swyddogion hylendid bwyd a safonau bwyd ac adran caffael bwyd yr awdurdod, ynghyd â'r defnydd o gyfryngau cymdeithasu i hyrwyddo'r Cynllun Sgorio Hylendid Bwyd a rhybuddion bwyd, wedi'u nodi fel meysydd o arfer da.

Roedd yr awdurdod wedi defnyddio ystod o ddulliau gorfodi er mwyn sicrhau bod busnesau'n cydymffurfio'n well â deddfwriaeth hylendid bwyd, ac roedd y gwasanaeth safonau bwyd wedi cyflawni ymchwiliad ac erlyniad ar raddfa fawr mewn perthynas ag atchwanegiadau bwyd (supplements)

Roedd rhywfaint o dystiolaeth o waith monitro mewnol mewn perthynas â'r gwasanaethau hylendid a safonau bwyd. Bydd datblygu a chyflwyno gweithdrefnau monitro mewnol yr awdurdod ymhellach yn gwella'r broses.