This snapshot, taken on
30/10/2011
, shows web content acquired for preservation by The National Archives. External links, forms and search may not work in archived websites and contact details are likely to be out of date.
 
 
The UK Government Web Archive does not use cookies but some may be left in your browser from archived websites.

Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Dydd Sul, 30 Hydref 2011

Cofrestru marwolaeth

Fel rheol, bydd angen i chi gofrestru marwolaeth rhywun o fewn pum niwrnod. Gall hyn ymddangos yn dipyn o dasg pan fydd rhywun sy'n annwyl i chi wedi marw. Mae'r erthygl hon yn rhoi darlun cyffredinol o beth y bydd angen i chi ei wneud.

Defnyddio ein gwasanaeth rhyngweithiol i'ch helpu i gofrestru marwolaeth

Mae'r ffyrdd o gofrestru marwolaeth yn amrywio yn ôl yr amgylchiadau dan sylw. Gallwch gael rhagor o gymorth drwy ddefnyddio'r gwasanaeth Directgov yn y ddolen isod - bydd yn rhoi gwybodaeth wedi'i theilwra i'ch sefyllfa i chi.

Ble a phryd i gofrestru marwolaeth

Fel rheol, bydd angen i chi gofrestru marwolaeth rhywun o fewn pum niwrnod yng Nghymru a Lloegr. Y ffordd orau o wneud hyn yw mynd i'r swyddfa gofrestru yn yr ardal lle bu'r unigolyn farw, oherwydd fel arall gall gymryd mwy o amser i gael y dogfennau gofynnol a gallai hyn beri oedi gyda threfniadau'r angladd.

Bydd y cofrestru'n cymryd rhyw hanner awr; efallai y bydd angen i chi wneud apwyntiad o flaen llaw. Mae manylion cysylltu swyddfeydd cofrestru lleol yn y llyfr ffôn lleol, neu fe allwch chwilio amdanynt ar-lein.

Pwy all gofrestru marwolaeth?

Os bu farw'r unigolyn mewn tŷ neu yn yr ysbyty, gall y canlynol gofrestru'r farwolaeth:

  • perthynas
  • rhywun oedd yn bresennol adeg y farwolaeth
  • rhywun sy'n byw yn y tŷ
  • swyddog o'r ysbyty
  • y sawl sy'n gwneud y trefniadau gyda'r trefnydd angladdau

Gall y bobl ganlynol gofrestru marwolaethau a ddigwyddodd mewn mannau eraill:

  • perthynas
  • rhywun oedd yn bresennol adeg y farwolaeth
  • y sawl a ddaeth o hyd i'r corff
  • y sawl sy’n gyfrifol am y corff
  • y sawl sy'n gwneud y trefniadau gyda'r trefnydd angladdau

Mae'r rhan fwyaf o farwolaethau'n cael eu cofrestru gan berthynas. Fel arfer, dim ond os nad oes perthnasau ar gael y byddai'r cofrestrydd yn gadael i bobl eraill wneud.

Marw-enedigaeth

Fel arfer bydd angen cofrestru marw-enedigaeth o fewn 42 diwrnod, ac o fewn tri mis fan hwyraf. Yn aml iawn gellir gwneud hyn naill ai yn yr ysbyty neu yn y swyddfa gofrestru leol.

Gall rhieni sydd wedi profi marw-enedigaeth gael mwy o gyngor yn ein hadran ar gyfer rhieni.

Y wybodaeth a'r dogfennau y bydd eu hangen arnoch

Dogfennau

Wrth gofrestru marwolaeth, bydd angen i chi gyflwyno'r canlynol:

  • tystysgrif feddygol yn nodi achos y farwolaeth (wedi'i llofnodi gan feddyg)

Ac os ydynt ar gael:

  • tystysgrif geni
  • tystysgrifau priodas/partneriaeth sifil
  • Cerdyn Meddygol y GIG

Gwybodaeth

Bydd angen i chi roi'r wybodaeth ganlynol i'r cofrestrydd:

  • enw llawn yr unigolyn adeg ei farwolaeth
  • unrhyw enwau a ddefnyddiwyd yn flaenorol, gan gynnwys cyfenw cyn priodi
  • dyddiad a man geni'r unigolyn (y dref a'r sir os ganed ef/hi yn y DU, a'r wlad os ganed ef/hi dramor)
  • cyfeiriad diwethaf yr ymadawedig
  • ei alwedigaeth
  • enw llawn, dyddiad geni a gwaith y partner priod neu'r partner sifil sydd ar ôl
  • a oedd yn cael pensiwn y wladwriaeth neu unrhyw fudd-dal arall gan y wlad

Dogfennau a roddir i chi

Os nad oes post mortem, bydd y cofrestrydd yn rhoi'r canlynol i chi:

  • Tystysgrif ar gyfer Claddu neu Amlosgi (a elwir yn 'ffurflen werdd'), sy'n rhoi caniatâd i gladdu'r corff neu i wneud cais am amlosgi'r corff
  • Tystysgrif Cofrestru Marwolaeth (ffurflen BD8), a roddir at ddefnydd yr adran nawdd cymdeithasol os oedd yr unigolyn yn cael pensiwn y Wladwriaeth neu fudd-daliadau (darllenwch yr wybodaeth ar gefn y ffurflen, ac os yw'n berthnasol, llenwch y ffurflen a'i dychwelyd)

Gallwch brynu un neu fwy o Dystysgrifau Marwolaeth ar yr adeg hon; bydd y pris yn amrywio o'r naill awdurdod lleol i'r llall. Bydd eu hangen ar yr ysgutor neu'r gweinyddwr wrth iddynt roi trefn ar faterion yr unigolyn.

Bydd y cofrestrydd hefyd yn rhoi llyfryn 'Beth i'w wneud ar ôl marwolaeth' i chi. Mae hwn yn rhoi cyngor am faterion profiant a materion gweinyddol eraill y bydd angen eu gwneud ar yr adeg hon. Gallwch hefyd lwytho copi oddi ar y we isod.

Os oes angen cynnal post-mortem, bydd y crwner yn cyflwyno unrhyw ddogfennau angenrheidiol cyn gynted ag y bo modd ar ôl hynny.

Os ceir camgymeriad ar gofnod marwolaeth, gellir newid neu ychwanegu manylion. Yn ddelfrydol, y sawl a gofrestrodd y farwolaeth ddylai drefnu hyn gyda'r swyddfa lle cofrestrwyd y farwolaeth. Mae'n bosib y gofynnir i chi ddarparu tystiolaeth ddogfennol i brofi bod camgymeriad wedi'i wneud.

Symud corff o Gymru neu Loegr

Does dim cyfyngiad ar symud corff o fewn Cymru a Lloegr, ond os bydd arnoch eisiau symud corff i'r Alban, Gogledd Iwerddon, Ynys Manaw, Ynysoedd y Sianel neu dramor, bydd angen i chi roi gwybod i'r crwner yn yr ardal berthnasol.

Bydd angen ffurflen arnoch i wneud hyn, ac mae ar gael gan y crwner neu'r cofrestrydd. Wedyn, bydd angen i chi roi'r ffurflen orffenedig i'r crwner, gan amgáu unrhyw dystysgrif claddu neu amlosgi a roddwyd i chi eisoes.

Bydd y crwner yn cydnabod iddo gael yr hysbysiad hwnnw, ac yn dweud wrthych pryd y gallwch symud y corff – fel rheol, 4 diwrnod llawn ar ôl cael yr hysbysiad. Ond, fel rheol gellir cyflymu'r broses gyfan mewn sefyllfaoedd brys.

Os caiff marwolaeth ei chyfeirio at grwner

Mewn nifer fach o achosion - pan nad yw achos y farwolaeth yn glir, neu os yw'r farwolaeth yn ddirybudd neu'n amheus - bydd y meddyg, yr ysbyty neu'r cofrestrydd yn cysylltu â chrwner. Wedyn, rhaid i'r crwner benderfynu a ddylid cynnal ymchwiliad pellach. Ni all y cofrestrydd gofrestru'r farwolaeth nes bydd y crwner wedi dod i benderfyniad.

Pethau eraill y mae angen eu gwneud

Ni ellir gwneud popeth ar unwaith, yn enwedig gan fod hon yn adeg anodd iawn i bobl ymdopi â hi, ond mae'n bwysig gwneud y canlynol:

  • sicrhau bod pawb sydd angen gwybod yn gwybod
  • trefnu i gyfarfod â thwrnai'r ymadawedig a darllen yr ewyllys cyn gynted ag y bo modd; bydd hyn yn datgelu unrhyw ofynion arbennig o ran yr angladd ac yn rhoi enwau'r ysgutorion
  • dechrau trefnu'r angladd
  • casglu ynghyd yr holl wybodaeth a'r dogfennau y bydd eu hangen arnoch

I gael rhagor o fanylion, darllenwch ein herthyglau perthnasol isod; ceir rhestr wirio hefyd i'ch helpu drwy'r broses.

A oedd yr wybodaeth hon yn ddefnyddiol?

Pa mor ddefnyddiol oedd yr wybodaeth hon?

Terfyn o 500 nod
Eich preifatrwydd Opens new window

Pam rydyn ni'n gofyn am yr wybodaeth hon?

  • Hoffem gael eich barn ynghylch safon a defnyddioldeb ein tudalennau
  • Bydd eich sylwadau yn ein helpu i wella ein tudalennau
  • Byddant hefyd yn helpu gyda datblygiad Directgov yn y dyfodol
  • Bydd dweud eich barn yn helpu i sicrhau ein bod ni'n rhoi'r gwasanaeth gorau oll i chi

Allweddumynediad llywodraeth y DU