History and Tour

Welsh PMs in History

Hanes Prif Weinidogion Prydain

Sir Winston Churchill

Hyd heddiw mae 53 o ddynion ac un wraig wedi cerdded trwy ddrysau Rhif 10 Stryd Downing yn eu swyddogaeth fel Prif Weinidog Prydain.

Yn ystod y cyfnod hwn rhoddwyd allweddi un o ddrysau ffrynt enwocaf y byd i amrywiaeth anhygoel o gymeriadau.

Yn yr adran hon byddwn yn edrych yn fanwl ar yr holl Brif Weinidogion a fu’n llwyddiannus neu’n waradwyddus, yn fethiannau byrhoedlog neu’n arloeswyr hanes.

Byddwn yn canolbwyntio ar fagwraeth, gyrfa, bywyd teuluol a marwolaeth y gwahanol brif weinidogion hyn. Rydym hefyd wedi cynnwys y dyfyniadau cofiadwy ganddynt, neu’r ffeithiau difyr amdanynt, sy’n aros yn y cof.

Rhestrir y prif weinidogion yn ôl trefn amseryddol y dyddiad yr oeddent wedi cychwyn gyntaf ar eu swyddi. Bu yna hefyd ambell gyfnod, ychydig oriau neu ddyddiau gan fwyaf, pan nad oedd y wlad yn swyddogol yng ngofal unrhyw un. Rydym yn egluro’r cyfnodau hyn o dan Y Dyddiau Coll (yn Saesneg).

Mae manylion bywgraffyddol y Prif Weinidog cyfredol, David Cameron, i’w gweld yma.

Cofiwch ymweld hefyd â dalennau Hanes 10 Stryd Downing.

Cofiwch ymweld hefyd â’n hadrannau hanesyddol difyr

Hanes 10 Stryd Downing

Prif Weinidogion sydd wedi torri recordiau (yn Saesneg)

Prif Weinidogion y Ddeunawfed Ganrif, eu cyfnod yn y swydd a’u plaid wleidyddol

Syr Robert Walpole 1721-42 Chwigiaid

Spencer Compton, Iarll Wilmington 1742-3 Chwigiaid

Henry Pelham 1743-54 Chwigiaid

Thomas Pelham-Holles, Dug Newcastle 1754-6 a 1757-62 Chwigiaid

William Cavendish, Dug Devonshire 1756-7 Chwigiaid

John Stuart, Iarll Bute 1762-3 Torïaid

George Grenville 1763-5 Chwigiaid

Charles Wentworth, Ardalydd Rockingham 1765-6 a 1782 Chwigiaid

Iarll Chatham, William Pitt ‘Yr Hynaf’ 1766-8 Chwigiaid

Augustus Henry Fitzroy, Dug Grafton 1768-70 Chwigiaid

Yr Arglwydd North 1770-82 Torïaid

William Petty, Iarll Shelburne 1782-3 Chwigiaid

William Bentinck, Dug Portland 1783 a 1807-9 Chwigiaid

Prif Weinidogion y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg, eu cyfnod yn y swydd a’u plaid wleidyddol

William Pitt ‘Yr Ieuaf’ 1783-1801 a 1804-6 Torïaid

Henry Addington 1801-4 Torïaid

William Wyndam Grenville, Yr Arglwydd Grenville 1806-7 Chwigiaid

Spencer Perceval 1809-12 Torïaid

Robert Banks Jenkinson, Iarll Lerwpl 1812-27 Torïaid

George Canning 1827 Torïaid

Frederick Robinson, Is-iarll Goderich 1827-8 Torïaid

Arthur Wellesley, Dug Wellington 1828-30 Torïaid

Iarll Grey 1830-34 Chwigiaid

William Lamb, Is-iarll Melbourne 1834 a 1835-41 Chwigiaid

Syr Robert Peel 1834-5 a 1841-6 Torïaid

Iarll Russell 1846-51 a 1865-6 Rhyddfrydwyr

Iarll Derby 1852, 1858-9 a 1866-8, Ceidwadwyr

Iarll Aberdeen 1852-5 Torïaid

Is-iarll Palmerston 1855-8 a 1859-65 Rhyddfrydwyr

Benjamin Disraeli 1868 a 1874-80 Ceidwadwyr

William Ewart Gladstone 1868-74, 1880-85, 1886 a 1892-94 Rhyddfrydwyr

Robert Gascoyne-Cecil, Ardalydd Sailsbury 1885-6, 1886-92 a 1895-1902 Ceidwadwyr

Iarll Rosebery 1894-5 Rhyddfrydwyr

Prif Weinidogion yr Ugeinfed Ganrif, eu cyfnod yn y swydd a’u plaid wleidyddol

Arthur James Balfour 1902-5 Ceidwadwyr

Henry Campbell-Bannerman 1905-8 Rhyddfrydwyr

Herbert Henry Asquith 1908-16 Rhyddfrydwyr

David Lloyd George 1916-22 Rhyddfrydwyr

Andrew Bonar Law 1922-3 Ceidwadwyr

Stanley Baldwin 1923, 1924-9, 1935-7 Ceidwadwyr

James Ramsay MacDonald 1924 a 1929-35 Llafur

Arthur Neville Chamberlain 1937-40 Ceidwadwyr

Syr Winston Leonard Spencer Churchill 1940-5 a 1951-5 Ceidwadwyr

Clement Richard Attlee 1945-51 Llafur

Anthony Eden 1955-7 Ceidwadwyr

Harold Macmillan 1957-63 Ceidwadwyr

Syr Alec Douglas-Home 1963-4 Ceidwadwyr

Harold Wilson 1964-70 a 1974-6 Llafur

Edward Heath 1970-4 Ceidwadwyr

James Callaghan 1976-9 Llafur

Margaret Thatcher 1979-90 Ceidwadwyr

John Major 1990-97 Ceidwadwyr

Tony Blair 1997-2007 Llafur

Prif Weinidogion yr Unfed Ganrif ar Hugain, eu cyfnod yn y swydd a’u plaid wleidyddol

Gordon Brown 2007-2010 Llafur [Bywgraffiad yn dod yn fuan]

Rhagor o wybodaeth:

Y Dyddiau Coll (yn Saesneg)

Ffynonellau ar gyfer yr adran hon (yn Saesneg)

Manylion bywgraffyddol am David Cameron

iPhone App button

History and Tour