Gwefan llywodraeth y DU

Pwy sy'n gymwys?

Budd-dal Treth Cyngor

Efallai y cewch Fudd-dal Treth Cyngor os ydych chi'n talu Treth Cyngor a bod eich incwm a'ch cyfalaf (eich cynilion a'ch buddsoddiadau) o dan lefel benodol.

Ad-daliad Ail Oedolyn

Efallai y cewch yr Ad-daliad Ail Oedolyn os yw'r canlynol yn wir am y sawl sy'n rhannu eich cartref:

• nid yw'n bartner nac yn bartner sifil i chi
• yn 18 oed neu'n hŷn
• nid yw'n talu rhent i chi
• nid yw'n talu Treth Cyngor ei hun
• ar incwm isel

Mae'n bosibl y gallwch chi gael Ad-daliad Ail Oedolyn hyd yn oed os nad ydych chi'n cael Budd-dal Treth Cyngor.

Os yw un o'r ddau hyn yn berthnasol i chi:

• nid oes gennych hawl i gael Budd-dal Treth Cyngor
• nid yw'r hawl sydd gennych i fudd-dal ond yn cyfateb i 25 y cant neu lai o'ch Treth Cyngor

Dylai eich awdurdod lleol edrych i weld a oes gennych hawl i gael Ad-daliad Ail Oedolyn fel mater o drefn.

Pwy sydd ddim yn gymwys?

Os oes gennych gynilion gwerth dros £16,000 fel arfer ni fyddwch yn gallu cael Treth Cyngor, oni bai eich bod yn 60 oed neu'n hŷn a'ch bod yn cael 'gwarant credyd' y Credyd Pensiwn.

Ni fydd eich incwm a'ch cynilion yn effeithio ar yr Ad-daliad Ail Oedolyn. Seilir yr Ad-daliad Ail Oedolyn ar amgylchiadau'r person arall.

Ni chaiff y rhan fwyaf o geiswyr lloches a phobl sy'n derbyn nawdd i fod yn y DU Budd-dal Treth Cyngor.

Sut mae gweld a ydych yn gymwys

Os ydych chi'n meddwl eich bod yn gymwys i gael budd-dal Treth Cyngor, bydd y ddolen isod yn gofyn i chi roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna'n mynd â chi at wefan eich awdurdod lleol ble cewch fwy o wybodaeth.

• Gweld a ydych yn gymwys i gael Budd-dal Treth Cyngor Opens new window

Faint fyddwch chi'n ei gael?

I weld faint o Fudd-dal Treth Cyngor gewch chi, bydd eich cyngor lleol yn edrych ar y canlynol:

• yr arian sy'n dod i mewn gennych chi a'ch partner neu'ch partner sifil, gan gynnwys enillion, rhai budd-daliadau a chredydau treth a phethau fel pensiynau galwedigaethol
• eich cynilion a chynilion eich partner neu'ch partner sifil
• eich amgylchiadau: er enghraifft eich oedran, maint eich teulu a'u hoedrannau, a ydych chi neu unrhyw un yn eich teulu'n anabl, ac a oes rhywun sy'n byw gyda chi a allai helpu gyda'r rhent

Gostyngiad o 100 y cant ar eich bil yw'r swm mwyaf gewch chi o ran Budd-dal Treth Cyngor.

Os oes gennych hawl i gael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar incwm neu 'warant credyd' y Credyd Pensiwn, mae'n bosibl y cewch chi'r swm mwyaf posibl i helpu gyda'ch Treth Cyngor.

Ad-daliad Ail Oedolyn

Os oes gennych hawl i Fudd-dal Treth Cyngor ac Ad-daliad Ail Oedolyn, fe gewch chi ba un bynnag sy'n rhoi'r swm mwyaf i chi.

Sut mae'n cael ei dalu

Tynnir swm y Budd-dal Treth Cyngor a'r Ad-daliad Ail Oedolyn oddi ar eich bil Treth Cyngor.

Fe gewch fil newydd yn dangos faint o Dreth Cyngor mae'n rhaid i chi ei dalu ar ôl tynnu'r gostyngiad hwn.

Yr effaith ar fathau eraill o gymorth ariannol

Ni fydd y Budd-dal Treth Cyngor a'r Ad-daliad Ail Oedolyn yn effeithio ar unrhyw fudd-daliadau eraill a gewch chi.

Sut i hawlio

Os ydych chi eisoes yn hawlio budd-daliadau eraill

Fe gewch ffurflen i hawlio Budd-dal Treth Cyngor, (gan gynnwys yr Ad-daliad Ail Oedolyn) a'r Budd-dal Tai os ydych chi'n hawlio unrhyw un o'r budd-daliadau canlynol:

• Credyd Pensiwn
• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
• Cymhorthdal Incwm
• Lwfans Ceisio Gwaith

Dylech lenwi a dychwelyd y ffurflenni i'ch cyngor lleol.

• Credyd Pensiwn

• Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (adran pobl anabl)

• Cymhorthdal Incwm

• Lwfans Ceisio Gwaith

Os nad ydych chi'n hawlio budd-daliadau eraill

Os nad ydych chi'n hawlio Credyd Pensiwn, Cymhorthdal Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith, gallwch gael ffurflen gan eich cyngor lleol i hawlio Budd-dal Treth Cyngor, Ad-daliad Ail Oedolyn a Budd-dal Tai.

• Ymwelwch â thudalennau Treth Cyngor gwefan eich cyngor Opens new window

• Cysylltu â Chanolfan Byd Gwaith Opens new window

Llwytho ffurflen hawlio

Neu fe allwch lwytho'r ffurflen hawlio oddi ar wefan yr Adran Gwaith a Phensiynau.

• Cymorth gyda ffeiliau PDF

• Llwytho ffurflen hawlio Budd-dal Tai a Budd-dal Treth Cyngor (dogfen PDF, 179K) Opens new window

Hawlio ymlaen llaw

Cewch hawlio hyd at 13 wythnos (17 wythnos os ydych chi'n 60 neu'n hŷn) cyn i chi fod â'r hawl i gael Budd-dal Treth Cyngor.

Felly os ydych chi'n gwybod eich bod am symud i gyfeiriad newydd cyn bo hir, gallwch hawlio Budd-dal Treth Cyngor cyn i chi symud. Fel arfer, chewch chi ddim arian cyn i chi symud i mewn.

Hawlio cais am gyfnod sydd wedi mynd heibio

Mae'n bosib y bydd modd i chi hawlio Treth Cyngor sydd wedi mynd heibio os oes rheswm dilys pam nad oeddech yn gallu ei hawlio'n gynt.

Bydd y dolenni isod yn gofyn i chi roi manylion ble'r ydych yn byw ac yna'n mynd â chi at wefan eich awdurdod lleol ble gallwch gael mwy o wybodaeth.

• Cael gwybod mwy am hawlio Budd-daliadau'r Dreth Cyngor am gyfnod sydd wedi mynd heibio Opens new window

• Gwneud cais am gael hawlio Budd-dal Treth Cyngor am gyfnod sydd wedi mynd heibio Opens new window

Beth i'w wneud os bydd eich amgylchiadau'n newid

Rhaid i chi roi gwybod i'ch cyngor lleol, er enghraifft:

• os bydd unrhyw rai o'ch plant yn gadael yr ysgol neu'n gadael cartref
• os bydd unrhyw un yn symud i'ch cartref neu allan ohono
• os bydd eich incwm, neu incwm unrhyw un sy'n byw gyda chi, yn newid
• os bydd eich cyfalaf neu'ch cynilion yn newid
• os bydd eich rhent yn newid
• os byddwch yn symud
• os ydych chi neu'ch partner neu bartner sifil yn bwriadu bod oddi cartref am fwy na mis
• os ydych chi neu rywun sy’n byw gyda chi yn mynd i’r ysbyty
• os ydych chi neu rywun sy’n byw gyda chi yn dechrau gweithio, hyd yn oed os mai gwaith gwirfoddol ydyw
• os ydych chi neu rywun sy’n byw gyda chi yn mynd i gartref gofal

Nid yw'r rhestr hon yn un gyflawn. Dilynwch y dolenni isod at wefan eich awdurdod lleol er mwyn cael gwybod rhagor.

• Gweld pa newid mewn amgylchiadau sy'n effeithio ar hawliad Treth Cyngor Opens new window

• Rhoi gwybod am newid mewn amgylchiadau sy'n berthnasol i Fudd-dal y Dreth Cyngor Opens new window

Sut i apelio

Os gwrthodir rhoi Budd-dal Treth Cyngor i chi neu os nad ydych chi'n hapus gyda phenderfyniad eich cyngor, gallwch ofyn iddyn nhw ailystyried.

Dilynwch y dolenni isod at wefan eich awdurdod lleol er mwyn cael gwybod rhagor.

Os ydych chi'n dal i fod yn anhapus gyda'r canlyniad, gallwch apelio i Dribiwnlys Apêl Unedig annibynnol.

• Cael gwybod mwy am apeliadau sy'n berthnasol i benderfyniadau yn ymwneud â Budd-daliadau'r Dreth Cyngor Opens new window

• Apelio yn erbyn penderfyniad am Fudd-dal y Dreth Gyngor Opens new window

• Sut i apelio yn erbyn penderfyniad budd-dal

Gostyngiad ar y Dreth Cyngor i bobl anabl

Efallai y cewch ostyngiad ar y Dreth Cyngor os ydych yn anabl neu os oes person anabl yn byw gyda chi.

• Gostyngiad ar y Dreth Cyngor i bobl anabl (adran pobl anabl)

Mwy o ddolenni defnyddiol

• Gwybodaeth budd-daliadau ar incwm isel

• Taliadau Budd-dal Treth Cyngor Estynedig

• Problemau talu eich Bil Treth Cyngor

• Cael cyngor am gynnyrch yswiriant

• Cael trefn ar faterion treth person ar ôl iddo/iddi farw (hawliau a chyfrifoldebau)

• Sut mae gwneud iawn am bethau os nad oes gennych lawer o bensiwn neu ddim un o gwbl