This snapshot, taken on
10/04/2011
, shows web content acquired for preservation by The National Archives. External links, forms and search may not work in archived websites and contact details are likely to be out of date.
 
 
The UK Government Web Archive does not use cookies but some may be left in your browser from archived websites.

Gwefan llywodraeth y DU

Nodwch fod gan y wefan hon system allweddumynediad llywodraeth y DU

Gwasanaethau cyhoeddus i gyd yn un lle

Trefn llywio pennaf

Aros yn gorfforol weithgar

Drwy gadw'n gorfforol weithgar, bydd eich iechyd ac ansawdd eich bywyd yn gwella a gall hefyd eich helpu i fyw'n hirach. Nid yw hi byth yn rhy gynnar nac yn rhy hwyr i ddechrau gwneud ymarfer corff a chadw’n heini.

Manteision iechyd

Mae gweithgarwch corfforol yn golygu unrhyw beth o dasgau bob dydd megis glanhau'r tŷ, garddio caled neu fynd â'r ci am dro, i ymarfer penodol megis cadw'n heini, nofio, golff, pêl-droed, gweithgarwch yn y gampfa neu denis. Y math gorau o weithgarwch yw un sy’n gwneud i chi deimlo ychydig yn gynhesach ac anadlu ychydig yn drymach, ac sy’n gwneud i’ch calon a’ch pwls guro’n gyflymach nag arfer.

Dyma rai o fanteision cadw'n gorfforol weithgar:

  • llai o risg o ddatblygu clefyd a all beryglu'ch bywyd
  • mwy tebygol o gyrraedd neu gynnal pwysau iach
  • teimlo’n well
  • cysgu'n well a mwy o egni yn ystod y dydd

Trwy aros yn gorfforol weithgar, rydych hefyd yn debygol o aros yn annibynnol yn hirach. Gall ymarfer eich gwneud yn gryfach. Byddwch yn teimlo'n fwy hyderus ac yn rhan o fywyd.

Cofiwch, cyn dechrau ar drefn ymarfer newydd, mae'n syniad da siarad â'ch meddyg i ddechrau. Mae eich meddyg lleol hefyd yn fan cychwyn da ar gyfer dysgu am ymarfer er lles eich iechyd.

Peryglon segurdod corfforol

Mae segurdod yn eich gadael yn fwy agored i'r canlynol:

  • clefyd y galon
  • rhai canserau
  • diabetes
  • osteoporosis, yn arwain at dorri esgyrn (gellid osgoi hanner y niferoedd o doriadau'r glun trwy weithgarwch corfforol rheolaidd)
  • gordewdra a phroblemau iechyd cysylltiedig

Dechrau arni

Os nad ydych wedi gwneud ymarfer corff ers blynyddoedd - ac amcangyfrifir nad yw pedwar ym mhob deg person dros 50 oed yn gwneud dim neu brin ddim ymarfer corff - dechreuwch gan bwyll a gwneud mwy yn raddol. Os ydych chi’n ymarfer am y tro cyntaf, neu’n ansicr a ddylech roi cynnig ar weithgaredd penodol, siaradwch â’ch meddyg teulu.

Mae'r arbenigwyr yn argymell hanner awr o ymarfer cymedrol bob dydd o leiaf bum gwaith yr wythnos. Gall yr holl ymarfer gael ei wneud mewn un hanner awr, neu gellir ei rannu'n dri chyfnod llai o ddeg munud o weithgarwch drwy gydol y diwrnod.

Gallai fod yn syniad da dechrau drwy gerdded yn sionc am bum munud yn eich parc lleol, gan gynyddu’n raddol i’r 30 munud llawn dros nifer o wythnosau. Mae cerdded yn dda iawn i'ch iechyd, ac mae cannoedd o grwpiau cerdded ar agor i bob oed ledled y wlad.

Canllawiau oedran

Does dim rheswm dros roi’r gorau i chwaraeon neu ymarfer corff yr ydych yn eu mwynhau dim ond am eich bod yn mynd yn hŷn.

Dylech anelu i wneud o leiaf 30 munud o weithgarwch corfforol cymedrol bum gwaith neu fwy yr wythnos. Hyd yn oed os na fuoch chi’n arbennig o heini yn iau, mae nifer o fuddiannau i wella eich ffitrwydd wrth i chi fynd yn hŷn. Cofiwch ddal i symud a chadw eich symudedd a’ch hyblygrwydd drwy weithgarwch dyddiol hefyd.

Os ydych yn eich 80au a'ch 90au, gall ymarfer rheolaidd ysgafn helpu i gynnal cryfder y cyhyrau a gwella'ch gallu i symud. Drwy weithgarwch dyddiol gallwch gadw eich symudedd a'ch hyblygrwydd.

Gweithgareddau dyddiol

Mae'n hawdd gwneud mwy o weithgarwch corfforol heb wneud newidiadau mawr i'ch ffordd o fyw. Gallwch ddechrau drwy ei gynnwys yn eich bywyd bob dydd heb fawr ddim ymdrech na chynllunio. Gallwch:

  • gerdded i fyny'r grisiau - peidiwch â defnyddio'r lifft neu'r grisiau symudol
  • dod oddi ar y bws neu'r trên un stop neu ddau yn gynharach i gerdded adref neu i'r gwaith
  • treulio mwy o amser yn mwynhau diddordebau egnïol, megis garddio neu golff
  • gadael y car gartref fwy
  • glanhau'r car â llaw neu ddefnyddio'r sugnydd llwch
  • defnyddio llai ar yr e-bost a cherdded o gwmpas y swyddfa i siarad â phobl yn lle hynny

Gweithgareddau wedi'u trefnu

Mae 'na lawer o ffyrdd eraill o gadw'n heini. Gallech fynd i ddosbarthiadau Tai Chi, chwarae bowls, mynd i nofio, cerdded neu seiclo.

Mewn rhai ardaloedd, mae'r cynghorau lleol yn cynnig dosbarthiadau ymarfer yn rhad neu am ddim yn eu canolfannau hamdden neu chwaraeon.

Mae'r Gymdeithas Cadw'n Heini'n cynnal dosbarthiadau Mature Movers ar draws y wlad.

Mae Extend yn darparu symud adloniannol i gerddoriaeth i bobl dros 60 oed ac i bobl llai abl o bob oed. Am ragor o wybodaeth, gallwch ffonio 01582 832 760. 

Cael gwybod mwy

Efallai fod eich canolfan hamdden leol yn cynnig ‘Pasportau i hamdden’ neu docynnau mantais i bobl hŷn. Gallwch hefyd gael gwybod am weithgareddau chwaraeon a allai fod yn addas i chi drwy Sport England, sy’n hyrwyddo chwaraeon yn y gymuned. 

A oedd yr wybodaeth hon yn ddefnyddiol?

Wrth feddwl am beth yr ydych newydd ei ddarllen, pa mor ddefnyddiol oedd yr wybodaeth i chi?
Wrth feddwl am beth yr ydych newydd ei ddarllen, pa mor ddefnyddiol oedd yr wybodaeth i chi?
Terfyn o 500 nod

Pam rydyn ni'n gofyn am yr wybodaeth hon?

  • Hoffem gael eich barn ynghylch safon a defnyddioldeb ein tudalennau
  • Bydd eich sylwadau yn ein helpu i wella ein tudalennau
  • Byddant hefyd yn helpu gyda datblygiad Directgov yn y dyfodol
  • Bydd dweud eich barn yn helpu i sicrhau ein bod ni'n rhoi'r gwasanaeth gorau oll i chi

Allweddumynediad llywodraeth y DU