This snapshot, taken on
02/05/2013
, shows web content acquired for preservation by The National Archives. External links, forms and search may not work in archived websites and contact details are likely to be out of date.
 
 
The UK Government Web Archive does not use cookies but some may be left in your browser from archived websites.

Yn yr adran hon...

Beth sy'n newdd?

Dewis enw, dibenion a dogfen lywodraethol eich elusen

Mae'r adran hon yn rhoi trosolwg byr o'r pethau y dylech fod wedi'u dewis cyn dechrau eich cais i gofrestru eich elusen. Dylech sicrhau eich bod chi'n darllen ein canllaw craidd os oes angen.


Dewis enw eich elusen

Bydd y Gofrestr Elusennau ar-lein yn rhoi gwybodaeth am eich elusen i'r cyhoedd. Mae llawer o resymau pam y gallai pobl ofyn i weld yr wybodaeth hon, ond yn aml byddant yn gofyn amdani os ydynt yn ystyried rhoi arian neu amser ac maent am wneud yn siŵr bod eich elusen yn un ddilys.

Mae hyn yn golygu ei bod yn bwysig iawn bod y Gofrestr yn cynnwys pob enw y mae'ch elusen ei yn ddefnyddio - os na all pobl gael hyd i'ch elusen maent yn llai tebygol o roi. Dylech sicrhau bod y prif enw sydd gennym ar gyfer eich elusen yn gywir, yn ogystal ag unrhyw enwau eraill y mae'n cael eu galw'n lleol (hefyd yn cael eu galw'n 'enwau gweithredol').

Ni all yr enw a ddewiswch gynnwys unrhyw eiriau a allai beri tramgwydd. Dylech wneud yn siŵr hefyd nad oes unrhyw elusennau eraill gydag enwau tebyg drwy chwilio'r Gofrestr Elusennau. Hefyd dylech geisio gwneud yr enw mor unigryw a phenodol â phosibl - er enghraifft, 'Neuadd Bentref Loughborough' yn hytrach na 'Neuadd Bentref'. Mae rhagor o wybodaeth am ddewis enwau i'w chael yn ein canllaw craidd Cofrestru fel Elusen (CC21).

Sylwch:

  • nid yw rhoi enw ar y Gofrestr yn golygu bod gan yr elusen sy'n ei ddefnyddio unrhyw hawliau i'r enw o dan y gyfraith
  • ni allwn warantu defnyddio enw arbennig, hyd yn oed os yw'n ymddangos i ni pan fyddwn yn derbyn ymholiad nad oes unrhyw wrthwynebiad i ddefnyddio'r enw hwnnw - efallai nad ydym yn gwybod yr holl enwau a ddefnyddir gan elusennau sydd heb gofrestru, neu enwau a allai fod wedi'u diogelu'n gyfreithiol gan gorff elusennol neu anelusennol arall
  • ni fyddwn yn derbyn enw gweithredol os ydym yn ymwybodol o anghydfod yn ei gylch, neu os ydym yn teimlo bod posibilrwydd difrifol o anghydfod
  • nid yw'r ffaith bod enw gweithredol i'w weld ar y Gofrestr yn rhoi hawliau cyfreithiol i'w ddefnyddio, ac nid yw'n ei 'gadw', neu'n gwarantu unig ddefnydd gan yr elusen dan sylw. Nid yw enw wedi'i ddiogelu rhag camau cyfreithiol hefyd gan sefydliad sydd eisoes wedi'i ddiogelu (naill ai fel nod masnach neu mewn rhyw ffordd arall)
  • os yw elusen gofrestredig yn cael ei galw'n gyffredin gan ei henw gweithredol neu dalfyredig (e.e. RSPCA), ni fyddwn yn derbyn prif enw neu enw gweithredol tebyg neu'r un fath os yw'n cael ei gynnig gan elusen arall
  • nid yw cofnodi enw ar y Gofrestr yn ein rhwystro rhag gorchymyn wedi hyn bod yr enw yn cael ei newid. Ni fyddwn yn gyfrifol am unrhyw gostau y mae'n rhaid i'r elusen eu talu'n uniongyrchol neu'n anuniongyrchol o ganlyniad i unrhyw gyfarwyddyd dilynol i newid enw
  • ni allwn awgrymu enwau ar gyfer elusennau.

Brig y dudalen


Dewis dibenion eich elusen

Er mwyn bod yn elusen mae'n rhaid i'ch sefydliad gael dibenion ('nodau' neu 'amcanion') sydd i gyd yn elusennol yn unig. Mewn geiriau eraill, ni all elusen gael rhai dibenion sy'n elusennol ac eraill sydd heb fod yn elusennol. Mae'r rhestr o 'ddisgrifiadau o ddibenion' yn Neddf Elusennau 2006 yn amlinellu meysydd cyffredin o weithgaredd elusennol posibl. Nid yw'r disgrifiadau hyn yn amcanion ynddynt eu hunain.

Ni allwn eich cynghori chi ar eich amcanion ac a ydynt yn elusennol neu beidio. Pan fyddwch yn gwneud cais i gofrestru'ch sefydliad fel elusen, byddwn yn defnyddio'r wybodaeth a rowch i benderfynu a yw'r nodau yn elusennol ac er budd y cyhoedd. Felly mae'r ffordd rydych yn ysgrifennu'r adran o'r ffurflen gais sy'n disgrifio eich dibenion yn bwysig iawn. Gelwir yr adran hon y 'cymal amcanion'.

Cymalau anghywir neu sydd wedi'u geirio'n wael yw'r prif reswm dros oedi (neu wrthod) cofrestru ceisiadau. Mae'r adran hon yn esbonio sut y gallwch osgoi hyn trwy ddisgrifio dibenion eich elusen yn gywir yng nghymal amcanion eich cais cofrestru.

Byddwn hefyd yn cymharu'r amcanion hyn â'ch disgrifiad o sut rydych yn bwriadu cynnal eich "gweithgareddau" felly mae hefyd yn bwysig iawn i chi wneud hyn yn glir ar eich cais.

  • Dibenion elusennol - ein canllawiau, adroddiadau, penderfyniadau allweddol ac adnoddau eraill sy'n helpu i esbonio hyd a lled y disgrifiadau o ddibenion yn Neddf Elusennau 2006 a'r mathau o weithgarwch elusennol a allai gael eu cynnwys o fewn pob un.
  • Amcanion elusennol enghreifftiol - hefyd yn cael eu galw'n 'amcanion enghreifftiol', mae'r rhain yn ffyrdd adnabyddus a chymeradwy o eirio'r cymal amcanion ar gyfer dibenion elusennol gwahanol. Bydd defnyddio'r rhain fel sylfaen yn golygu bod eich cais yn fwy tebygol o lwyddo.
  • Cefnogi grŵp arbennig o bobl - mewn rhai amgylchiadau gellir sefydlu elusennau dim ond i gynnig budd i bobl sydd â nodweddion arbennig (e.e. rhyw, ethnigrwydd neu oedran). Os yw'ch sefydliad am wneud hyn, mae'n bwysig eich bod yn darllen ein canllaw cyn gwneud cais i gofrestru. Bydd rhaid i chi esbonio pam mae cyfyngiad wedi'i gyfiawnhau, ac ni allwn gofrestru elusennau sydd am gyfyngu'r buddion a ddarparant mewn ffordd sydd heb ei chaniatáu gan Ddeddf Cydraddoldeb 2010.

Brig y dudalen


Dewis Dogfen Lywodraethol eich elusen

Mae Dogfen Lywodraethol yn ddogfen gyfreithiol sy'n cynrychioli'r llyfr rheolau ar gyfer y ffordd y bydd eich elusen yn gweithredu. Argymhellwn ei bod yn cynnwys gwybodaeth am:

  • yr hyn y sefydlwyd yr elusen i'w wneud (ei nodau, 'amcanion' neu 'ddibenion');
  • sut y bydd yr elusen yn cyflawni'r pethau hyn (pwerau);
  • pwy fydd yn ei rhedeg (ymddiriedolwyr elusen);
  • beth sy'n digwydd os oes rhaid gwneud newidiadau i'r darpariaethau gweinyddol (darpariaeth ddiwygio); a
  • beth sy'n digwydd os yw'r elusen am ddirwyn i ben (darpariaeth ddiddymu).

Hefyd, dylai gynnwys y darpariaethau gweinyddol canlynol:

  • sut bydd yr ymddiriedolwyr elusen yn rhedeg yr elusen; a'r
  • trefniadau mewnol ar gyfer cyfarfodydd, pleidleisio, delio ag arian, ac ati.

Mae'n rhaid i chi gael dogfen lywodraethol addas cyn gwneud cais i gofrestru. Os nad ydych yn cael pethau'n iawn ar y dechrau byddwch yn mynd i drafferthion yn fuan. Mae ein canllaw craidd Dewis a Pharatoi Dogfen Lywodraethol (CC22) yn esbonio:

  • y mathau gwahanol o ddogfennau llywodraethol y gallai elusen eu defnyddio,
  • yr hyn y byddem yn disgwyl ei weld fel rheol mewn dogfen lywodraethol; a'r
  • drefn ar gyfer mabwysiadu eich dogfen lywodraethol yn ffurfiol.
Dogfennau llywodraethol enghreifftiol

Os ydych yn sefydlu cwmni elusennol, ymddiriedolaeth elusennol neu gymdeithas elusennol efallai y byddwch yn gallu defnyddio un o'n dogfennau llywodraethol enghreifftiol. Bydd hyn yn arbed amser i chi ac yn cyflymu eich cais.

Dogfennau Llywodraethol Cymeradwy

Efallai fod dibenion tebyg gan elusennau sy'n rhan o gorff cenedlaethol, corff mantell neu gorff arall, a'u bod yn gweithredu ar hyd yr un llinellau. Mae rhai o'r cyrff hyn wedi cytuno â ni y gall yr elusennau sy'n gysylltiedig â nhw ddefnyddio 'Dogfennau Llywodraethol Cymeradwy' sy'n cynnwys amcanion cytûn a darpariaethau gweinyddol penodol ar gyfer y math arbennig o elusen.

Os bydd eich elusen yn rhan o gorff sydd â Dogfennau Llywodraethol Cymeradwy bydd yn haws ac yn gyflymach i chi gwblhau'r broses gofrestru.

Brig y dudalen

© 2012 Hawlfraint y Goron          Hysbysiad Hawlfraint | Ymwadiad a Datganiad Preifatrwydd | Cwcis