This snapshot, taken on
02/05/2013
, shows web content acquired for preservation by The National Archives. External links, forms and search may not work in archived websites and contact details are likely to be out of date.
 
 
The UK Government Web Archive does not use cookies but some may be left in your browser from archived websites.

Yn yr adran hon...

Beth sy'n newdd?

CC3a - Yr Ymddiriedolwr Hanfodol: Cyflwyniad

(Fersiwn Ionawr 2007)

Gallwch weld fersiwn PDF lliw hefyd o Yr Ymddiriedolwr Hanfodol: Cyflwyniad (CC3a)

Croeso gan Gadeirydd a Phrif Weithredwr y Comisiwn Elusennau

Mae'n debyg eich bod yn darllen hwn oherwydd eich bod newydd ymgymryd â swydd ymddiriedolwr, neu rydych ar fin bod yn ymddiriedolwr elusen. Os felly, croeso i chi a llongyfarchiadau. Bydd eich sgiliau a'ch egni yn helpu i wneud gwahaniaeth i'r elusen o'ch dewis. Byddwch yn gyfrifol am nod a chyfeiriad yr elusen, ei heiddo, ei chyllid a chyflogi unrhyw staff neu wirfoddolwyr. Heb ymddiriedolwyr da ac ymroddedig, ni all unrhyw elusen obeithio llwyddo.

Hoffem ddymuno'n dda i chi fel ymddiriedolwr, gan obeithio y byddwch yn cael gwir foddhad o wneud cyfraniad at gymdeithas. Mae'r Comisiwn Elusennau yn bodoli i reoleiddio elusennau a diogelu eu henw da. Rydym yma i helpu a chynghori chi a'ch cydweithwyr.

Mae'r canllaw hwn yn grynodeb o'ch cyfrifoldebau a dyletswyddau newydd, a hefyd sut y gallwch gael cymorth a chefnogaeth gennym ni a sefydliadau eraill.

Yn y canllaw hwn, pan ddefnyddiwn 'rhaid', golygwn ei fod yn ofyniad cyfreithiol neu reoleiddiol penodol sy'n effeithio ar ymddiriedolwyr neu elusen. Er mwyn eich helpu adnabod gofyniad cyfreithiol neu reoleiddio defnyddiwyd y symbol symbol C. Defnyddiwn 'dylai' ar gyfer eitemau yr ystyrir eu bod yn arfer da lleiaf, ond nid oes unrhyw ofyniad cyfreithiol penodol ar eu cyfer. Dylai ymddiriedolwyr ddilyn y canllawiau arfer da oni bai bod rheswm da dros beidio â gwneud hynny.

Y Fonesig Suzi Leather Sam Younger
Cadeirydd Prif Weithredwr

Pwy yw ymddiriedolwyr elusen?

Ymddiriedolwyr elusen yw'r bobl sy'n ffurfio corff llywodraethu elusen. Gallant gael eu galw'n ymddiriedolwyr, yn gyfarwyddwyr, yn aelodau bwrdd, yn llywodraethwyr neu'n aelodau pwyllgor. Mae ymddiriedolwyr yn gyfrifol am reoli gweinyddiad elusen. Mae'r rhan fwyaf o ymddiriedolwyr yn gwasanaethu fel gwirfoddolwyr, ac nid ydynt yn cael unrhyw dâl (heblaw ad-dalu treuliau parod angenrheidiol a gafwyd). Dylai ymddiriedolwyr gydweithio fel tîm, a bod yn gyfrifol ar y cyd am eu helusen.

Gall swydd ymddiriedolwr fod yn waith caled, ond trwy gyfrannu dylech elwa hefyd. Dylai swydd ymddiriedolwr gynnig boddhad a chyfleoedd ar gyfer datblygiad personol. Wrth i chi ddefnyddio eich sgiliau i redeg eich elusen, byddwch chi'n ennill sgiliau a phrofiad newydd yr un pryd.

Beth yw dyletswyddau ymddiriedolwyr?

Mae gan ymddiriedolwyr, ac mae'n rhaid i ymddiriedolwyr dderbyn y prif gyfrifoldeb am gyfeirio materion eu helusen, gan sicrhau ei bod yn ddiddyled, yn cael ei gweinyddu'n dda, ac yn cyflawni canlyniadau elusennol er budd y cyhoedd y cafodd ei sefydlu ar ei gyfer. Rhaid i chi gadw'r meysydd cyfrifoldeb canlynol mewn cof.

symbol C Sicrhau cydymffurfiaeth - Rhaid i ymddiriedolwyr sicrhau bod eu helusen yn cydymffurfio â'r canlynol:

  • Y gyfraith elusennau, a gofynion y Comisiwn Elusennau fel rheoleiddiwr; yn arbennig, rhaid i chi sicrhau bod yr elusen yn paratoi adroddiadau ar ei gwaith, a'i bod yn cyflwyno Ffurflenni Blynyddol a chyfrifon fel sy'n ofynnol yn unol â'r gyfraith. Cewch ragor o wybodaeth yn ein cyhoeddiad Nodweddion Elusen Effeithiol (CC10).
  • Mae'r gofynion neu'r rheolau, a'r dibenion ac amcanion elusennol, wedi'u hamlinellu yn nogfen lywodraethol yr elusen. Dylai pob ymddiriedolwr gael copi o'r ddogfen hon, a bod yn gyfarwydd â'r ddogfen.
  • Gofynion deddfwriaeth arall a rheoleiddwyr eraill (os oes) sy'n rheoli gweithgareddau'r elusen; byddant yn amrywio yn ôl y math o waith y mae'r elusen yn ymgymryd ag ef, ac ydy'r elusen yn cyflogi staff neu wirfoddolwyr.
  • Y gofyniad i ymddiriedolwyr weithredu gydag unplygrwydd, ac osgoi unrhyw wrthdaro buddiannau personol neu gamddefnyddio arian neu asedau'r elusen. Dylech gyfeirio at ddogfen lywodraethol yr elusen am ddarpariaethau sy'n ymwneud â gwrthdaro buddiannau ac fe gewch ragor o wybodaeth yn ein canllaw ar y we ar wrthdaro buddiannau ac yn ein cyhoeddiad Treuliau a thaliadau ymddiriedolwyr (CC11).

L symbol Dyletswydd pwyll - Rhaid i ymddiriedolwyr:

  • Sicrhau bod yr elusen, a bydd yr elusen yn parhau i fod yn ddiddyled; mae hyn yn golygu bod angen i chi wybod am weithgareddau a sefyllfa ariannol yr elusen.
  • Defnyddio arian ac asedau elusennol yn ddoeth, a dim ond er mwyn hyrwyddo dibenion a buddiannau'r elusen.
  • Osgoi ymgymryd â gweithgareddau a allai beryglu'n ormodol eiddo, arian, asedau neu enw da'r elusen.
  • Bod yn arbennig o ofalus wrth fuddsoddi arian yr elusen, neu fenthyca arian i'r elusen ei ddefnyddio.

L symbol Dyletswydd gofal - Rhaid i ymddiriedolwyr:

  • Ddefnyddio gofal a gallu rhesymol fel ymddiriedolwyr, gan ddefnyddio gwybodaeth a phrofiad personol er mwyn sicrhau bod yr elusen yn cael ei rhedeg yn dda ac yn effeithlon.
  • Ystyried ceisio cyngor proffesiynol allanol ar bob mater pe gallai fod risg sylweddol i'r elusen, neu pe gallai'r ymddiriedolwyr fod yn gweithredu'n groes i'w dyletswyddau.

Er mwyn cyflawni'r cyfrifoldebau hyn yn briodol, dylai ymddiriedolwyr sicrhau eu bod yn gwybod beth mae'r elusen yn ei wneud. Dylech roi digon o amser ac egni i fusnes yr elusen, a chwrdd yn ddigon aml i wneud y penderfyniadau y mae angen eu gwneud. Bydd hyn yn amrywio rhwng gwahanol elusennau yn dibynnu ar eu math a'u maint.

Beth yw'r Comisiwn Elusennau?

Y Comisiwn Elusennau yw'r rheoleiddiwr elusennau annibynnol ar gyfer Cymru a Lloegr. Ein gwaith yw gweithio gydag elusennau er mwyn sicrhau eu bod yn atebol, yn cael eu gweinyddu'n dda ac yn bodloni eu rhwymedigaethau cyfreithiol. Hefyd ceisiwn hybu ffydd a hyder cyhoeddus mewn elusennau. Rhaid i'r rhan fwyaf o elusennau gofrestru gyda ni, ond nid oes rhaid i rai mathau o elusennau gofrestru gyda ni. Darparwn ystod eang o gyngor ac arweiniad i elusennau. Rydym yn cynhyrchu taflen newyddion ddwywaith y flwyddyn sy'n cael ei hanfon i bob elusen gofrestredig yng Nghymru a Lloegr ac yn cynnig nifer o wasanaethau ar-lein trwy ein gwefan. Gallwch ddarllen a lawrlwytho unrhyw un o'n cyhoeddiadau a chanllawiau o'n gwefan hefyd.

Beth sy'n digwydd os yw pethau'n mynd o'i le

Cynigiwn wybodaeth a chyngor i elusennau ar ofynion cyfreithiol ac arferion gorau i'w cynorthwyo i weithredu mor effeithiol â phosibl ac atal problemau rhag codi. Yn yr achosion prin iawn lle mae problemau difrifol yn codi, mae pwerau eang gennym i'w hystyried a'u datrys. Yn dibynnu ar yr amgylchiadau a dogfen lywodraethol yr elusen, gall ymddiriedolwyr fod yn atebol yn bersonol am unrhyw ddyledion neu golledion y mae'r elusen yn eu hwynebu. Fodd bynnag, mae atebolrwydd personol o'r fath yn brin, ac yn gyffredinol bydd ymddiriedolwyr sydd wedi dilyn y gofynion sydd wedi'u crynhoi yn y canllaw hwn wedi'u diogelu.

Ble galla i gael rhagor o wybodaeth?

Crynodeb o gyfrifoldebau a dyletswyddau ymddiriedolwyr yw hwn a chewch ragor o wybodaeth yn Yr Ymddiriedolwr Hanfodol: Yr hyn y mae angen i chi wybod (CC3), sy'n cynnwys gwybodaeth fanwl. Am restr lawn gweler adran Cyhoeddiadau ein gwefan.

Mae ein gwefan yn cynnig ystod eang o wasanaethau, offer, gwybodaeth a chanllawiau hygyrch ar-lein. Cyn cysylltu â ni am gyngor neu gymorth efallai yr hoffech chwilio ein cronfa ddata ar-lein o gwestiynau cyffredin. Bydd y rhan fwyaf o bobl yn cael hyd i'r ateb y mae ei angen arnynt heb ffonio neu ysgrifennu e-bost. Fel arall, ceir cyswllt i'n tudalen Cysylltu â ni o frig a gwaelod pob tudalen we.

Yn ogystal â'r canllawiau a gynhyrchwn, mae nifer o adnoddau eraill y gall ymddiriedolwyr eu defnyddio i'w helpu i gyflawni eu dyletswyddau. Fe'ch anogir i ddefnyddio'r ystod eang o sefydliadau sy'n gallu'ch helpu i redeg eich elusen mor effeithiol â phosibl. Mae manylion rhai o'r sefydliadau wedi'u rhestru yn Yr Ymddiriedolwr Hanfodol: Yr hyn y mae angen i chi wybod. Hefyd cewch fanylion am ffynonellau gwybodaeth eraill yn 'Cysylltiadau defnyddiol' ar hafan ein gwefan.

Mae'r canllaw hwn ar gael mewn fformat sain ac yn Gymraeg hefyd. Mae hefyd ar gael mewn Braille ac mewn print bras os gofynnir amdano.

(V1.2.0)

Brig y dudalen

© 2012 Hawlfraint y Goron          Hysbysiad Hawlfraint | Ymwadiad a Datganiad Preifatrwydd | Cwis