YMGYNGHORIAD CYHOEDDUS AR GYNNIG Y COMISIWN AR GYFER CYFARWYDDEB YNGHYLCH AMODAU GWAITH GWEITHWYR (ASIANTAETH) DROS DRO

Ar ôl gweld chwalu trafodaethau’r partneriaid cymdeithasol ar gytundeb fframwaith ar gyfer gwaith asiantaeth dros dro (GADD) ym Mai 2001, roedd Comisiwn Ewrop wedi bod yn gweithio ar gynnig ar gyfer cyfarwyddeb ynghylch GADD. Cyhoeddodd y Comisiwn eu cynnig ar 20 Mawrth 2002. Nod cyffredinol y cynnig yw gwella ansawdd GADD trwy fynnu bod gweithwyr asiantaeth dros dro yn cael eu trin heb fod yn llai ffafriol na gweithwyr parhaol cymaradwy o fewn y fenter y neilltuir y gweithiwr dros dro iddi. Arfaetha hefyd sefydlu fframwaith Ewropeaidd ar gyfer defnyddio GADD.

Diben y ddogfen hon yw rhoi cyfle i gyfranogion gyflwyno sylwadau ar gynnig y Comisiwn. Mae’r cynnig ar hyn o bryd yn cael ei ystyried gan Gyngor y Gweinidogion (y mae’r DU yn aelod ohono, fel gwladwriaethau aelodol eraill UE) a Senedd Ewrop. Yn fwyaf arbennig, mae gan y Llywodraeth ddiddordeb ym marn asiantaethau gwaith dros dro, cyflogwyr a gweithwyr asiantaeth a’r rhai sy’n eu cynrychioli o ran yr effaith a gaiff y cynnig ar waith asiantaeth dros dro yn y DU. Gall yr wybodaeth hon gyfrannu at asesiad o effeithiau tebygol y cynnig ar farchnad lafur y DU.

Mae’r ddogfen hon yn cynnwys crynodeb byr o brif ofynion cynnig y Comisiwn a chrynodeb o’r Asesiad o’i Effeithiau Rheoleiddiol. Hwyrach yr hoffech astudio’r cynnig ei hun neu ddarllen y Memorandwm Esboniadol (16Kb) ac Asesiad llawn yr Effeithiau Rheoleiddiol (102Kb).

Mae’r cynnig yn dibynnu ar y drefn gyd-benderfynu – hynny yw, bod rhaid i Gyngor y Gweinidogion a Senedd Ewrop gytuno arno os yw i ddod yn gyfraith. Os derbynnir y cynnig fel cyfarwyddeb, fe bennir dyddiad trawsosod a fyddai’n rhoi i wladwriaethau aelodol, gan gynnwys y DU, ysbaid benodol o amser (o leiaf 2 flynedd fel arfer) i basio deddfwriaeth briodol.

Gellir trefnu i’ch ymateb i’r ddogfen ymgynghori hon fod ar gael yn gyhoeddus yn ei grynswth neu’n rhannol yn ôl ewyllys yr Adran. Os nad ydych am i unrhyw ran o’ch ymateb (gan gynnwys eich hunaniaeth) gael ei gwneud yn gyhoeddus, rhaid ichi ddweud yn yr ymateb pa rannau yr ydych am inni eu cadw’n gyfrinachol. Lle na fynnir cyfrinachedd, gellir trefnu i ymatebion fod ar gael i unrhyw ymholydd neu gael eu cyhoeddi trwy unrhyw ddull.

Gallwn ddarparu fersiynau print bras a fersiynau tâp o’r papur ymgynghori hwn – cysylltwch ag Anita Thomas os bydd angen y rhain arnoch.

Dylid anfon sylwadau ar gynnig y Comisiwn cyn gynted â phosibl a heb fod yn ddiweddarach na 18 Hydref 2002 at:

Anita Thomas                                                   E-bost: Anita.Thomas@dti.gsi.gov.uk

Department of Trade and Industry                       

UG82, Europe and Flexibility Branch

Employment Relations Directorate

1 Victoria Street, Llundain SW1H 0ET

Cynnig y Comisiwn

Mae’r cynnig yn dilyn ymagwedd sy’n debyg i gyfarwyddebau presennol, a gafodd eu trafod gan Bartneriaid Cymdeithasol UE, ar Waith Rhan-amser a Gwaith Tymor Penodedig. Amcanion datganedig y cynnig yw gwella ansawdd gwaith asiantaeth dros dro trwy gymhwyso egwyddor triniaeth gyfartal at weithwyr asiantaeth dros dro a sefydlu fframwaith addas ar gyfer manteisio ar waith asiantaeth dros dro yn UE. Mae’n gymwys i weithwyr a gaiff eu cyflogi gan asiantaethau gwaith dros dro a’u hanfon i gwmnïau cleient i weithio o dan oruchwyliaeth y cwmnïau cleient hynny.

Prif ofynion y cynnig yw:

• Na ddylid rhoi i weithiwr asiantaeth a anfonir i weithio o dan reolaeth cwmni cleient amodau gwaith sylfaenol sy’n llai ffafriol nag amodau gweithiwr parhaol tebyg o fewn y cwmni cleient, oni bai fod cyfiawnhad gwrthrychol dros hynny.

• Amodau gwaith sylfaenol y gyfarwyddeb fel a ganlyn: hyd y dydd gwaith, cyfnodau gorffwys, gwaith nos, gwyliau tâl a gwyliau cyhoeddus; cyflog¹; gwaith a wneir gan ferched beichiog a mamau sy’n rhoi’r fron, plant a phobl ifanc; a chamau a gymerir i ymladd gwahaniaethu annheg ar sail rhyw, hil neu darddiad ethnig, crefydd neu gredo, anabledd, oedran neu dueddiad rhywiol.

• Bod modd i wladwriaethau aelodol ddewis peidio â chymhwyso’r gofyniad hwn o ran triniaeth gyfartal lle caiff gweithwyr asiantaeth dros dro eu cyflogi o dan gontractau parhaol (sef, lle telir gweithwyr asiantaeth dros dro gan yr asiantaeth rhwng aseiniadau), lle ceir cytundebau ar y cyd sy’n darparu ar gyfer gweithwyr asiantaeth dros dro, neu lle gall aseiniadau gweithwyr asiantaeth dros dro gael eu cyflawni o fewn chwe wythnos neu lai.

• Y dylai gwladwriaethau aelodol adolygu o dro i dro y cyfyngiadau a osodir ar ddefnyddio gweithwyr asiantaeth dros dro a chymryd camau penodedig i’w gwneud yn haws iddynt ddod o hyd i swyddi parhaol.

• Y dylai cwmnïau sy’n manteisio ar y drefn hon roi i weithwyr asiantaeth dros dro fynediad i’r ‘gwasanaethau cymdeithasol’ a ddarperir ar gyfer gweithwyr parhaol.

• Y dylid rhoi gwybod i weithwyr asiantaeth am swyddi parhaol sy’n dod yn wag o fewn cwmni sy’n perthyn i’r drefn.

• Y dylai cymalau sy’n gwahardd neu sydd o ran effaith yn atal ffurfio contractau, ar ddiwedd aseiniad y gweithiwr, rhwng gweithiwr asiantaeth a chwmni sy’n perthyn i’r drefn fod yn ddi-rym.

• Y byddai’n rhaid i gwmnïau sy’n defnyddio gweithwyr asiantaeth sôn am y ffordd y manteisir ar GADD wrth roi gwybodaeth am y sefyllfa gyflogaeth o fewn y cwmni i gyrff gwybodaeth gweithwyr a chyrff ymgynghori.
  

Gwaith Asiantaeth yn y D.U.

Amcangyfrifir bod 700,000 o weithwyr asiantaeth yn y DU yn dilyn aseiniadau dros dro ar unrhyw adeg arbennig, h.y. tua 2.8% o’r gweithlu. Mae gwaith asiantaeth yn bodoli ers dechrau’r ganrif ddiwethaf a chaiff ei reoleiddio gan Ddeddf Asiantaethau Cyflogi 1973 a Rheoliadau Ymddygiad Asiantaethau Cyflogi a Rheoliadau Busnesau Cyflogi 1976 (sy’n cael eu hadolygu ar hyn o bryd). Gorfodir y rhain gan Swyddfa Arolygwyr Safonau Asiantaethau Cyflogi’r DTI. Yn ogystal, mae hawliau cyflogaeth sylfaenol arbennig, fel y lleiafswm cyflog cenedlaethol, y rheoliadau amser gweithio a’r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch, wedi cael eu cymhwyso’n benodol at weithwyr asiantaeth, a gall hawliau statudol eraill fod yn gymwys, gan ddibynnu ar natur y berthynas rhwng yr asiantaeth a’r gweithiwr.

Byddai cynnig y Comisiwn yn mynnu newidiadau sylweddol i ddeddfwriaeth gyfredol y DU, yn bennaf i ymgorffori’r rhwymedigaeth dim-gwahaniaethu. Ar hyn o bryd, caiff cyflog ac amodau gweithwyr asiantaeth eu gosod gan yr asiantaeth yn unol ag egwyddorion y farchnad neu gytundebau ar y cyd, a hynny’n gyffredinol heb gyfeirio at yr amodau o fewn y fenter y cânt eu hanfon i weithio iddi dros dro.

Dadl y Comisiwn yw y byddai’r gyfarwyddeb yn gwella amodau gwaith gweithwyr asiantaeth ac felly’n cynyddu cyflenwad gweithwyr asiantaeth.  Mae’r Llywodraeth yn awyddus na ddylai’r gyfarwyddeb achosi gostyngiad yn y galw am weithwyr asiantaeth, gyda chanlyniadau negyddol i weithwyr asiantaeth a mentrau sy’n rhan o’r drefn yn nhermau cyfleoedd gwaith ac ystwythder y farchnad lafur. Gall gwaith asiantaeth fod yn ffordd ddefnyddiol i weithwyr ymuno â’r farchnad lafur, yn enwedig lle mae swyddi parhaol yn y cwestiwn. Gall hybu ystwythder y farchnad lafur mewn ffyrdd sydd o fudd i fusnesau a gweithwyr fel ei gilydd. Gall hefyd roi i weithwyr sydd am reoli neu amrywio eu patrymau gwaith fwy o ddewis na gwaith parhaol. Mae fframwaith rheoleiddiol presennol y DU yn cynnig cydbwysedd rhwng ystwythder a diogelwch i weithwyr asiantaeth, a byddai’r Llywodraeth yn hoffi sicrhau bod y gyfarwyddeb arfaethedig yn weddol gydnaws â hynny.

Rydym felly yn ceisio sylwadau, yn enwedig gan weithwyr asiantaeth dros dro, asiantaethau, cyflogwyr a chymdeithasau sy’n cynrychioli cyflogwyr a gweithwyr, ar yr effaith y gallai’r cynigion ei chael ar ddefnydd ac argaeledd gwaith asiantaeth dros dro yn y DU. Wrth leisio barn, a fyddech cystal â nodi a ydych yn cynrychioli gweithwyr asiantaeth, asiantaethau, cyflogwyr neu eraill? Yn arbennig, byddem yn croesawu:

• Sylwadau am effaith y cynigion ar farchnad lafur y DU yn ei chrynswth a thystiolaeth o’r effaith honno;

• Tystiolaeth o effaith debygol y cynigion ar gyfraddau cyflogaeth, cyfleoedd i rai’n chwilio am waith ac amodau gweithio gweithwyr asiantaeth;

• Sylwadau am eu hardrawiad ar arferion cyfredol y DU a thystiolaeth o hynny, gan gynnwys, os bydd modd, enghreifftiau neu astudiaethau o achosion unigol;

• Unrhyw dystiolaeth o broblemau gyda gwaith asiantaeth dros dro yn y DU;

• Sylwadau am unrhyw bosibiliadau eraill yn lle rheoleiddio a fyddai’n bodloni amcanion y Gyfarwyddeb arfaethedig neu broblemau canfyddedig eraill gyda gwaith asiantaeth dros dro.

Cyfarwyddiaeth Cysylltiadau Cyflogaeth

Cangen Ewrop ac Ystwythder

DTI

CYNNIG AR GYFER CYFARWYDDEB GAN SENEDD EWROP A’R CYNGOR AR AMODAU GWAITH I WEITHWYR ASIANTAETH DROS DRO - ASESIAD O’R EFFEITHIAU RHEOLEIDDIOL

Crynodeb²

Pwnc
Ardrawiad economaidd Cyfarwyddeb arfaethedig UE ar amodau gwaith gweithwyr asiantaeth dros dro.

Amcanion
Ysgogir cynnig y Comisiwn gan bryder y gall gweithwyr asiantaeth dros dro gael eu trin yn llai ffafriol na gweithwyr parhaol neu weithwyr tymor-penodedig cymaradwy. 

Mae amcanion penodol y cynnig yn ddeublyg:

• gwella ansawdd gwaith asiantaeth dros dro trwy gymhwyso egwyddor dim-gwahaniaethu.

• sefydlu fframwaith addas ar gyfer defnyddio gwaith asiantaeth dros dro er mwyn cyfrannu at weithrediad llyfn y farchnad lafur.

Y niferoedd yr effeithir arnynt
Amcangyfrifwn fod tua 700,000 o bobl yn dilyn gwaith asiantaeth dros dro ar unrhyw adeg arbennig yn y DU. 

Effeithiau posibl y Gyfarwyddeb ar y farchnad lafur   

• Gallai’r Gyfarwyddeb arfaethedig arwain at well cyflog ac amodau gwaith eraill i weithwyr asiantaeth, gan ddibynnu ar eu hamgylchiadau unigol a thermau manwl y Gyfarwyddeb.

• Felly, gallai mwy o bobl ymuno â’r farchnad lafur fel gweithwyr asiantaeth, oherwydd gwell amodau gwaith.

• Ond gallai mentrau leihau eu galw am weithwyr asiantaeth os bydd asiantaethau’n trosglwyddo rhai o’u costau uwch i fentrau sy’n perthyn i’r drefn, ar ffurf ffioedd uwch.

• Fodd bynnag, bydd rhai mentrau sy’n rhan o’r drefn yn gwneud dewis gweithredol i ddefnyddio gweithwyr asiantaeth dros dro i gynnal ystwythder y gweithle, a allai gyfyngu ar y lleihad mewn galw er gwaethaf cost uwch gweithwyr asiantaeth.

• Gallai fod goblygiadau ystwythder i’r sgil-effeithiau hyn o ran galw a chyflenwad.

• Ni allwn fesur yr effeithiau hyn ac felly nid oes modd rhagfynegi’r ardrawiad cyffredinol ar y farchnad lafur i weithwyr asiantaeth. Byddem yn croesawu tystiolaeth bellach o’r effeithiau tebygol.

Buddion³
Amcangyfrifwn y gallai rhwng 210,000 a 290,000 o weithwyr asiantaeth fod ar eu helw o’r Gyfarwyddeb yn sgil y canlynol:

• Gallai gweithwyr asiantaeth fod ar eu helw o rhwng £164m a £226m y flwyddyn pe ceid gwared â phob gwahaniaethu o ran cyflog⁴.

• Amcangyfrifir y bydd gweithwyr asiantaeth ar eu helw o rhwng £21m a £29m y flwyddyn yn sgil gwell mynediad i hyfforddiant⁵.

• Yn yr un modd, amcangyfrifir y gallai hyfforddiant arwain at well cynhyrchedd i’r mentrau sy’n dilyn y drefn hon, yn ôl gwerth o rhwng £98m a £272m y flwyddyn.

• Amcangyfrifir y gallai 335 o fentrau o dan y drefn hon arbed rhyw £2.8m y flwyddyn i gyd, trwy wella’r ffordd y llenwir swyddi gwag.

• Amcangyfrifir y gallai asiantaethau dderbyn refeniw o rhwng £21m a £45m y flwyddyn yn sgil gwell trefn ar gyfer llenwi swyddi gwag, pe bai’r Gyfarwyddeb arfaethedig yn hybu atyniad gwaith asiantaeth dros dro.

• Ceir buddion i’r trethdalwr o rhwng £41m a £57m y flwyddyn oherwydd incwm treth uwch a chyfraniadau yswiriant gwladol yng nghyswllt cyflogau uwch i weithwyr asiantaeth.

Gallai fod buddion eraill hefyd, fel mwy o sicrwydd gwaith i weithwyr asiantaeth a chynnydd yn atyniad gwaith asiantaeth, er ei bod yn anodd mesur y rhain.

Costau
Amcangyfrifwn y bydd costau cyfan y Gyfarwyddeb fel a ganlyn:

• O gael gwared â phob gwahaniaethu mewn cyflog, y gost i asiantaethau fyddai rhwng £43m a £118m y flwyddyn⁶.

• Amcangyfrifir y gallai’r cynnydd mewn costau hyfforddi i asiantaethau fod rhwng £2m a £6m y flwyddyn, a rhwng £11m a £15m y flwyddyn i unrhyw fentrau sy’n dod o dan y drefn hon.

• Amcangyfrifir y collir rhwng £35m a £70m y flwyddyn, neu 1%-3% o drosiant busnes blynyddol y diwydiant, ar ffurf refeniw o ffioedd trosglwyddo rhwng gwaith dros dro i waith parhaol⁷.

• Amcangyfrifir y byddai mentrau sy’n ymuno â’r drefn hon yn wynebu ffioedd uwch yn sgil trosglwyddo costau asiantaeth o rhwng £239m a £387m y flwyddyn.

• Byddai cyflogwyr yn ysgwyddo cost gyfan o £0.8m yn sgil ceisiadau ychwanegol i Dribiwnlysoedd Cyflogaeth.

• Deuai cost ychwanegol o £0.2m i ran y Gwasanaeth Tribiwnlysoedd Cyflogaeth yn sgil ceisiadau.

• Byddai asiantaethau yn wynebu cost weinyddol unwaith-ac-am-byth o rhwng £1.4m a £3.2m.

Gallai fod costau eraill sy’n anodd eu mesur, megis mwy o fynd a dod ymhlith gweithwyr asiantaeth, cyfleoedd gwaith parhaol yn cael eu gwadu oherwydd pwysau niferoedd, a mwy o ansicrwydd gwaith i weithwyr parhaol sy’n gweithio ochr yn ochr â gweithwyr asiantaeth.

Busnesau bach
Cwmnïau bach yn bennaf yw cynnwys diwydiant yr asiantaethau cyflogi preifat yn y DU, felly mae’n bosibl y gall y Gyfarwyddeb effeithio ar asiantaethau bach i raddau ehangach nag ar asiantaethau mawr mewn termau cymharol. Fodd bynnag, dim ond rhyw 1.5 % o gwmnïau bach y DU y mae asiantaethau bach yn cyfrif amdanynt, felly ni fydd yr effaith ar sector y busnesau bach yn ei grynswth yn drom iawn. Ceir nifer anghymesur o gwmnïau mawr sy’n manteisio ar wasanaeth asiantaethau, felly fe effeithid i raddau cymharol lai ar gwmnïau bach gan unrhyw gynnydd mewn costau.

Employment Relations home page  |  Search  |  Crown Copyright  |  Disclaimer
Top of page

Last updated 24 July 2002